Appendix A: Afkortingen, definities en vaktermen
A.1 Afkortingen en definities
In onderstaande tabel staan afkortingen die in dit trainingsprogramma worden gebruikt. De officiële Nederlandse vertaling staat schuingedrukt onder Engelstalige afkortingen.
| Afkorting | Uitleg |
|---|---|
| CIZ | Commissie Instructie Zweefvliegen |
| CRM | Crew Ressource Management boordpersoneelsbeheer CRM is een term uit de grote luchtvaart, waarbij wordt getracht om de 'human error' tot een minimum te beperken en focust zich op communicatie, leiderschap en besluitvormingsprocessen in cockpits. |
| DTO | Declared Training Organisation Gedeclareerde Opleidingsorganisatie Een zweefvliegopleiding mag alleen aan een DTO of ATO gegeven worden. In Nederland is het gangbaar dat clubs een eigen DTO hebben en deze moeten voldoen aan de EASA regels Part-DTO. |
| EASA | European Union Aviation Safety Agency Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart EASA is een agentschap van de Europese Unie en helpt o.a. de EU wetten en regels voor een veilige luchtvaart te ontwikkelen. |
| EU | Europese Unie |
| FE(S) | Sailplane Flight Examiner zweefvliegexaminator |
| FI(S) | Sailplane Flight Instructor zweefvlieginstructeur |
| KNVvL | Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Luchtvaart |
| PIC | pilot-in-command gezagvoerder De piloot aan wie het gezag over het luchtvaartuig is toegewezen en die verantwoordelijk is voor de veilige uitvoering van de vlucht. |
| SFCL | Sailplane Flight Crew Licensing Bevoegdheidsbewijzen voor de bemanning van zweefvliegtuigen De regels over o.a. het halen, behouden en uitbreiden van je SPL staan in EASA Part-SFCL. Op de website van EASA is het Sailplane Rulebook te downloaden waarin o.a. alle Part-SFCL regels staan. |
| SPL | Sailplane Pilot Licence bewijs van bevoegdheid als zweefvliegtuigpiloot Zweefvliegbrevet. Vroeger werden termen gebruikt, zoals ZVB, GPL en LAPL. |
| TEM | Threat and Error Management risico- en foutenbeheer |
A.2 Vaktermen uit de wetgeving die anders zijn vertaald dan de officiële vertaling
De wetgeving in dit trainingsprogramma komt grotendeels uit Part-SFCL. De EASA-wetgeving kan grofweg in de volgende soorten worden onderverdeeld:
| Afkorting | Wetgevingssoort | Officiële NL vertaling? | Sailplane Rule Book kleur | Uitleg |
|---|---|---|---|---|
| IR | Implementing Rule Verordening | ja | licht blauw | Een IR wordt gemaakt door de Europese commissie en goedgekeurd door het Europees Parlement en de Europese Raad. Een IR is daarna bindend in de hele EU. |
| AMC | Acceptable Means of Compliance | nee | geel | EASA geeft AMCs uit. Een AMC geeft een manier aan om te voldoen aan een IR. Als je een AMC niet opvolgt, dan moet je op een andere manier aantonen dat je aan de IR voldoet (bijv. met een AltMoC). |
| GM | Guidance Material | nee | groen | In een GM wordt uitleg gegeven over een IR of een AMC. |
| AltMoC | Alternative Means of Compliance | nee | n.v.t. | Een AltMoC kan worden ingediend bij en worden goedgekeurd door een bevoegde autoriteit (zoals ILT). Een AltMoC moet voldoen aan de regels van de betreffende IR. |
Een overzicht van de regelgeving voor het zweefvliegen kan in het Sailplane Rule Book gevonden worden. Dit document is in het Engels en staat op de website van de EASA.
Opmerking: de regelgeving over DTO's staan in een ander document: Easy Access Rules for Declared Training Organisations (Part-DTO).
Zoals in bovenstaande tabel is te zien, is er een officiële Nederlandse vertaling van de IRs beschikbaar. In de officiële vertaling zijn vaktermen naar woorden vertaald die niet gangbaar zijn in zweefvliegend Nederland. In onderstaande tabel staan de vaktermen die in dit trainingsprogramma zijn gebruikt.
| Vakterm in dit trainingsprogramma | Officiële Nederlandse vertaling | Officiële Engelse term |
|---|---|---|
| Assessment of Competence (AoC) | beoordeling van de bekwaamheid | assessment of competence |
| restricted FI(S) | beperkte FI(S) | restricted FI(S) |
| Menselijke Factoren | boordpersoneelsbeheer (CRM) | crew resource management (CRM) |
| instructietechniek | onderricht en leren | teaching and learning |
| recency eisen | eisen inzake recentheid | recency requirements |
| start | lancering | launch |
Opmerking: de term boordpersoneelsbeheer (CRM) komt in SFCL.325 voor, maar niet meer in de tabel van AMC1 SFCL.325. In AMC1 SFCL.325 wordt de term "Human Factors" gebruikt. Die term is voor het zweefvliegen logischer dan CRM en er is aangenomen dat er een fout in SFCL.325 staat.
In de opleiding tot instructeur kan de term "instructeur" verwarrend zijn. Wordt er met de "instructeur" diegene bedoeld die de opleiding tot instructeur volgt of de FIFI? Dezelfde verwarring kan ontstaan bij de term "leerling".
Om deze verwarring te voorkomen, worden de volgende definities gebruikt:
| Term gebruikt in dit trainingsprogramma | Synoniemen | Uitleg |
|---|---|---|
| SPL-leerling | Student;(-piloot) | Een student dat de opleiding tot SPL volgt. |
| Kandidaat-instructeur | Instructeur in opleiding | Een SPL-houder die wordt opgeleid tot zweefvlieginstructeur. |
| FIFI | Mentor | Een zweefvlieginstructeur die instructeurs mag opleiden. |